Ana Sayfa > DİNİ HABER

Hanefi-Maturidi Anlayışı
09 Şubat 2013
Bu haber 1577 kez okundu
İmâm el-Maturidi kısaca Ebu Mansur el-Maturidi diye bilinen Ebu Mansur Muhammed bin Muhammed bin Mahmud el-Maturidi, Maveraünnehir’deki Semerkant şehrinin Maturidi köyün(şimdi Mahallesi)nde doğmuş ve köyünün adı lakabı olmuştur.
Fontu Büyült Fontu Küçült 100%
İmam Matüridî Türk’tür. Doğum tarihi konusunda kaynaklarda pek net bilgi bulunmamakla birlikte, tüm tarihçilerin ittifak ettikleri vefat tarihi 333/944‘e ve hocalarından Muhammed bin Mukatil er-Razi’nin vefat tarihi olan 248/862 tarihine ve bir asra yakın yaşamış olduğuna da bakarak doğum tarihini 238/852 veya 853 yılı kabul edilmektedir. İslâm dünyasında hicri ikinci asırdan itibaren bir taraftan akla dayanan felsefî ilimler tercüme ve te’lif yoluyla yayılırken, akla ehemmiyet veren Mu’tezile ortaya çıkmış ve akaid görüş ve kanaatlerini yaymaya başlamıştı. Nakle bağlılığı ve teslimiyeti şiar edinen “selef akidesi” bu yeni cereyana karşı başarılı olamıyordu. Halife Me’mun’un Mutezileyi resmi devlet görüşü yapması ile bu mezhep yaygınlaşmaya başlamıştı.(218/833). Mutezile sadece akla önem veriyor ve her şeyi sadece akılla izah etmeye çalışıyordu. Buna karşılık İslâm dünyasında usulü’d-din konusunda yeni izah tarzlarına ihtiyaç vardı. Bu yeni izah tarzları nakle bağlı kalmakla birlikte akla da önem verecek selef metodu ile Mu’tezile mezhebinin iyi yanlarını birleştirmeliydi. Bu yeni ihtiyacı karşılayan “ehl-i sünnet ilmi kelâmı“nı oluşturan, Maveraünnehir‘de Ebu Mansur el-Maturidi ve Irak’ta Ebu Hasan el-Eşari (324/946) olmuştur. Matüridî’nin yetiştiği coğrafya ilim ve âlimler yönünden zirveye ulaşmış bir bölgedir. İlim ve hayrın hazinesidir. İslâm’ın aşılmaz muhkem kalesidir. Bu ülkede fakihler âlimler, hanlar, hakanlar seviyesine ulaşmış durumdadır. Böyle bir sosyo-kültürel ortamda yaşayan İmam el-Matüridî‘nin de ilmî münakaşalardan ve ilimden uzak kalması düşünülemezdi. Maturidi’nin görüşlerinin kaynağı, fıkhî mezhep olarak bağlı olduğu Ebu Hanife’nin itikada dair görüşleri idi. Maturidi Ebu Hanife’nin görüşlerini yeni usul ve delillerle açıklamış ve güçlendirmiştir. Maturidi, bu çalışmaları ile Ehli Sünnet görüşleri konusunda, Ebu’l – Hasan el-Eş’ari ve benzerleriyle birlikte Mutezilenin aşırı görüşlerine karşı Ehli Sünnet görüşlerini “Nakil”, “Akıl” ve mantık dengesi kurarak güçlendirmiş ve toplumda “üstün” hale getirmeye muvaffak olmuştur. İmam Maturidi, İslam’ı Allah’ın emrine, Hz. Peygamberin Sünneti’ne en uygun ve en yakın şekilde anlama ve anlatma, onu aykırı görüşlere karşı savunma yolundaki hizmet ve başarısı sebebiyle “alemü’l- Hüdâ”, “İmamü’l – Hüdâ”, “İmamü’l – Mütekellimîn” gibi sıfatlarla anılmıştır. Matüridî’nin hocaları arasında; imam Ebu Hanife‘nin talebelerinden Şeyh Ebu Bekr Ahmed bin İshak, Fakihu’l-Semerkandî lakabıyla bilinen Ebu Nasr Ahmed bin El-Abbas, Nuseyr bin Yahya el-Belhî ve Rey kadısı olan Muhammed bin Mukatil er-Razi’nin adları sayılmaktadır. Maturidi, Karamiti, Şii ve Mutezile mezhebi liderleriyle bilimsel mücadele etmişse de, en büyük mücadeleyiMu’tezile‘ye karşı yaptığı münazaralar oluşturur. Çağdaşlarından Ebu’l-Kasım Abdullah el-Ka’bi (ö. 317/929) Bağdat’ta Mutezile akımının başıydı. Maturidi,Kitabu’t-Tevhid adlı eseriyle Ka’bi‘nin görüşleriyle mücadele etmiştir. Ayrıca üç kitabına karşı da üç kitapla cevap vermiştir. Bu sıralarda doğuda Maturidi genel olarak Mutezilelerle ve özel olarak da onların Bağdat grubuyla mücadele ederken, Ebu’l-Hasan el-Eşari‘nin de Irak’ta Mutezile’nin Basra koluna karşı aynı görevi üstlendiğini biliyoruz. Pek çok Tabakât (bibliyografya) kitabında, sapık görüşler olan Karmati ve Mutezile gibi görüşler karşısındaMaturidi’den ve O’nun mücadelesinden bahsedilmeyerek, sadece Eş’ari’den bahsedilmiş olması,Maveraunnehir bölgesinin Bağdat ve Hicaz bölgesine uzaklığı yanında, Maturidi’nin Araplara göre, “Acem”, yani Arap olmayan (Türk) olmasının etkili olduğu kanaatini paylaşıyoruz. Daha sonraki asırlardaki mezhepler tarihçilerinin ise, Eş’ari mezhebine mensubiyetlerinin de Maturi’den bahsetmemiş olmalarının sebebi olarak bahsedilmesi yerinde olacaktır. Kur’anda akıl, idrak ve düşünmeye davet eden yaklaşık yediyüz ayetin etkisi ile Maturidi’nin aklı dinin kaynakları arasında sayan mezhebi(ekolü)ne mensup anlayış bütün İslam dünyasını ilim ve fende yükselmenin; özellikle de matematik, fizik, astronomi, kimya gibi ilimlerde Müslümanların öncü rol üstlenmelerine sebep olmuştur. Bu öncü role şimdi daha çok muhtaç olduğumuzda kuşku bulunmamaktadır. Bu ihtiyacın karşılanabilmesi için bile olsa Müslümanlık anlayışımızın yeniden Hanefi – Maturidi çizgiye dönmesi; Selefi ve Eş’ari görüşlerle birlikte küresel emperyalizmin önerdiği “Ilımlı İslam” safsatasından ve “Diyalog” sarmalından kurtulmamız zorunludur. Azerbaycan’ın demokratik seçimlerle göreve gelmiş ilk Devlet Başkanı Ebulfezl Elçibey’le yaptığımız “İslam ve İslam Birliği’nin sağlanması” konulu sohbetleri yeniden anlatmam faydalı olacaktır. Elçibey, 1918 de Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’ni kuranlar Şii – Sünni farklılaşmasının zaman zaman iç çatışmaya dönmesinin sıkıntısı ile Müslümanlık anlayışını bir kurala bağladıklarını ve bunun da Azerbaycan bayrağında sembolleştirildiğini anlatmıştı. Azerbaycan bayrağında üst tarafta bulunan mavi renk Türklüğü, ortadaki kırmızı, muasırlık(çağdaşlık)ı, alt kısımdaki yeşil renk de İslamı ifade etmektedir. Bunu Azerbaycan’da herkes bilmektedir. İslamın remzi “Hilal” ile Tüklüğü ifade eden “Yıldız” da kırmızı renk üzerinde zaten bu ifade edilen anlamı pekiştirmektedir.    Elçibey, Azerbaycan Devleti’nin kurucu iradesinin, Şii – Sünni ayrımını da ortadan kaldıracak, Türk ve İslam birliğini sağlayacak (geçen yetmiş yıllık ateist dönemde bunu bilen fazla kimsenin kalmadığını da ifade ederek), bayrakta da sembolize edilmiş anlamın kurucular tarafından şu şekilde okunduğunu söylemişti: “Türklük ve muasırlıkla razılaşmış İslam”. Türkiye Türkçesi ile, “Türklük ve çağdaşlıkla barışık İslam”. Merhum ve Mağfur Elçibey, “İsterseniz bu cümledeki, “İslam” kelimesinin yerine, “Din” kelimesini de koyabilirsiniz. O zaman, Türk dünyasında yaşayan Hıristiyan, Musevi, Budist ve Gök Tanrı Dini’nde yaşayan bütün Türkleri de aynı yerde hiç ihtilaf olmadan birleştirmek mümkün olabilir” demişti. Bu görüşe hayran olmuştum. Hayranlığımın aynı sıcaklıkta devam ettiğini de ifade etmeliyim. Bu konuşmaları, Elçibey’in Hakk’a yürüyüşünün birinci yılında kurulmuş olan “Elçibey İrsini İhya Vakfı”na da göndermiştim. O tarihte ülkemizde Başbakan Yardımcısı olan Sayın Bahçeli’nin telgrafının peşinden, fakirin yazısının da okunduğunu ve Azerbaycan ziyalıları arasında heyecana sebep olduğunu da biliyorum. Belirttiğim Elçibey’le yaptığımız sohbetlerde geçen“Türklük ve çağdaşlıkla barışık İslam”, şeklinde ifadesini bulan bu anlayış, ülkemizde, Seyyid Ahmed Arvasi’nin dilinde Türk İslam ülküsü olarak ifade edilmiş çağdaş anlayış olmalıdır. Her türlü hurafeden, bid’attan, safsatadan arındırılmış Türk’ün Müslümanlık anlayışı… Milletimizin ve dolayısıyla İslam dünyasının “Kuantum Fiziği” ve “nano teknoloji” başta olmak üzere “uzay teknolojileri” bizi buluşturabilir. Önce bölgesel güç ve peşinden de küresel güç olmaya bizi ulaştıracak kapıları açabilir. Aklı ve bilimi kullanmadan ne dinde, ne de bilimde hiçbir şey yapılamayacağını; üniversitelerimizin de Aristo mantığı saplantısından kurtulamayacağını, fende, medeniyette, bilimde ilerleyemeyeceğimizi, devrin değiştiğini, böyle giderse üçüncü dünya ülkesi olarak kalacağımızı söylemek, sadece fizikçilerin değil, sosyologlarla beraber din adamlarının da görevi olmalıdır. Öyle ise, hiçbir ayırım yapmadan ve zaman kaybeden Hanefi – Maturidi anlayışa dönmek ve zihin devrimi yapmak üzere din kurumunda ve akademya’da birlikte değişim yaşamalıyız. Geçmiş yüz yılların akıl ve biliminin gerilerde kaldığını, Kore’de ve Çin’de bile kabul edilmiş yeniçağa yeni bilgi ve yeni çağdaş dünyaya girmek için kolları sıvayalım istiyoruz. 
Abdulkadir SEZGİN


Facebook hesabınızla yorum yapın:




Veya Facebook'a bağlanmadan yorum yapın:

Rumuz veya Ad/Soyad*
E-posta*

(E-posta adresiniz sitede görünmez)
Yorum*


(Yandaki güvenlik kodunu bu alana giriniz)
   
 

Diğer DİNİ HABER Haberleri

Başlık Tarih
 
Diyanet'ten Kara Cuma Hutbesi01 Aralık 2017
Doğumuyla dünya şereflendi30 Kasım 2017
BAŞKAN RAMAZAN KAŞLI’DAN KANDİL MESAJI29 Kasım 2017
BAŞKAN DEMİR’DEN MEVLİD KANDİLİ MESAJI29 Kasım 2017
Başkan Avşar'dan Mevlid Kandili Mesajı28 Kasım 2017
'O İNSANLIĞIN EFENDİSİ, İKİ CİHANIN GÜNEŞİDİR'28 Kasım 2017
MHP'li Usta, İlahiyatçıların sorunlarını dile getirdi22 Kasım 2017
İSTANBUL MÜFTÜLÜĞÜ, UFA'DA ÜNİVERSİTE YAPTIRIYOR28 Ekim 2017
Olgun;Hem Hizmet Ediyor,Hem Mücadele ediyoruz.21 Ekim 2017
MHP’DEN GEÇİCİ İMAMLAR İÇİN SORU ÖNERGESİ11 Ekim 2017
İlk Hacı Kafilesi Yola Çıktı.30 Temmuz 2017
Hacı adayları Türk zeytin ve zeytinyağı yiyecek21 Temmuz 2017
Kadir Gecesi'ne Doğru20 Haziran 2017
HUZUR VE BEREKET DİLİYORUZ26 Mayıs 2017
PARSAK: EN KUTSAL YOLCULUK22 Nisan 2017
Taşdoğan’dan Kandil Mesajı30 Mart 2017
RAHMET SAĞANAĞI YAŞAYACAĞIZ29 Mart 2017
"EZAN-I MUHAMMEDİ'Yİ YASAKLAMAYA HİÇBİR KUVVETİN GÜCÜ YETMEYECEKTİR"23 Şubat 2017
MEVLİD KANDİLİNİZ MÜBAREK OLSUN11 Aralık 2016
Hakaret Ederek Namaz Sevdirilmez Prof Emmi17 Haziran 2016
Nefis muhasebesi yapmanın şimdi tam zamanı”05 Haziran 2016
İmamların TORPİL İsyanı26 Nisan 2016
İslam alemi, rehberini unuttu çaresizliğe düştü19 Nisan 2016
Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed (S.A.V.) Efendimiz, birçok mucizelerle dünyaya gelmiştir...14 Nisan 2016
Rahmet sağanağı yaşayacağız08 Nisan 2016
REGAİP KANDİLİNİZİ KUTLARIZ07 Nisan 2016
Diyanet'ten tepki çeken soru ve cevap sonrası açıklama09 Ocak 2016
Beytülmal’a el uzatmayın23 Aralık 2015
Önderimiz, ışığımız, yol göstericimiz22 Aralık 2015
Karanlıkları yırtıp atalım21 Aralık 2015
Turgutlu’da Şehitler için eller semaya açıldı.13 Aralık 2015
KADİR GECENİZ MÜBAREK OLSUN 13 Temmuz 2015
Bin aydan daha hayırlı13 Temmuz 2015
BUGÜN BERAT KANDİLİ…01 Haziran 2015
Şefkat Çetin'den "Kutlu Doğum" Kutlaması14 Nisan 2015
KEMALETTİN YILMAZ’IN KUTLU DOĞUM MESAJI13 Nisan 2015
MEVLİD KANDİLİNİZ MÜBAREK OLSUN02 Ocak 2015
Sıradışı Müftü: "Hindi Yiyin Kul Hakkı Yemeyin"27 Aralık 2014
İSLAMA GÖRE MİLLET VE MİLLİYETÇİLİK22 Aralık 2014
İsa Günyeli'den Tezkere ve Kurban Bayram Açıklamaları...03 Ekim 2014
RAMAZAN BAYRAMINIZ MÜBAREK OLSUN.27 Temmuz 2014
Efkan Ala'nın sözleri ile ilgili Diyanet fetvayı verdi19 Temmuz 2014
Hoşgeldin Ya Şehri Ramazan...27 Haziran 2014
RAMAZAN AYI TÜM TÜRK-İSLAM ÂLEMİ İÇİN HAYIRLI OLSUN26 Haziran 2014
YILMAZ’IN BERAT KANDİLİ MESAJI12 Haziran 2014
Mustafa Kalaycı Başbakan'a sordu: Ayasofya'yı cami olarak ibadete neden açmıyorsunuz?29 Mayıs 2014
MİRAÇ KANDİLİMİZ MÜBAREK OLSUN25 Mayıs 2014
"Miraç Kandilimiz Kutlu Olsun"25 Mayıs 2014
Kemalettin Yılmaz: Türk-İslam Âleminin Miraç Kandili Mübarek Olsun23 Mayıs 2014
Soma faciasını konu alan Cuma hutbesi15 Mayıs 2014
İsa Günyeli'nin Ragaib Kandili Mesajı!01 Mayıs 2014
Gökten Hoş Bir Sada Geldi. Üç Aylar...01 Mayıs 2014
Elazığlı İmamın Ezber Bozan Cuma Vaazı...01 Mayıs 2014
Tüm Türk-İslam Âleminin Regaip Kandili Mübarek Olsun30 Nisan 2014
Bahçelievler Ülkü Ocaklarından Kutlu Doğum Etkinliği19 Nisan 2014
KUTLU DOĞUM HAFTASI ÇEŞİTLİ ETKİNLİKLERLE KUTLANDI19 Nisan 2014
KÂBE KEVSERİNİN EFENDİSİ: HZ. MUHAMMED(1)18 Nisan 2014
Tanrıkulu: Karabağ'da Kırım senaryosu gerçekleşmeyecek17 Nisan 2014
KUTLU DOĞUM HAFTASI BASIN AÇIKLAMASI16 Nisan 2014
Erbeyin: Peygamber Efendimiz'in Verdiği Ders Tam Anlaşılamadı16 Nisan 2014
Camiinin Kubbesine Türk Bayrağı Dikildi08 Şubat 2011
"Yüz yüze vaaz" sakat bir projedir22 Ocak 2014
BOLVADİN’DE MEVLİT KANDİLİ ETKİNLİKLERİ13 Ocak 2014
BAHÇELI'DEN MEVLID KANDILI KUTLAMASI12 Ocak 2014
Türk-İslam Âleminin Mevlid Kandili Mübarek Olsun12 Ocak 2014
Dinar Belediye Başkanı Acar’ın Mevlid Kandili Mesajı12 Ocak 2014
Mevlit Kandiliniz Mübarek olsun12 Ocak 2014
YARIN MEVLID KANDILI11 Ocak 2014
“HZ. Mevlana'yı rahmetle, minnetle ve şükranla yad ediyorum”17 Aralık 2013
Atila Kaya Diyanet İşleri Başkanı’nı uyardı13 Aralık 2013
YILMAZ’IN KURBAN BAYRAMI MESAJI13 Ekim 2013
Dilşikar Camii’nin Çevre Düzenlemesi Tamamlandı04 Ekim 2013
Akhisar MHP’den, Müftülüğe Ziyaret04 Ekim 2013
Sıradışı Müftüyü Diyanet Trakya'ya sürdü30 Eylül 2013
Adnan Zeki Bıyık 30 Ağustos Zafer Bayramını kendi gözüyle yorumladı. 03 Eylül 2013
İSMAİLAĞA CEMAATİ LİDERİ 'MAHMUT EFENDİ' HASTANEDE27 Ağustos 2013
Acar ve Elibol İslam Âleminin Beraat Kandilini Kutladı23 Haziran 2013
BERAT KANDİLİNİZ MÜBAREK OLSUN23 Haziran 2013
BAŞKAN ACAR DİNARLI VATANDAŞLARIN VE TÜM İSLAM ALEMİNİN MİRAÇ KADİLİNİ KUTLADI05 Haziran 2013
BUGÜN MİRAC KANDİLİ05 Haziran 2013
MHP'li Aksoy: "“Türkiye İçin Dua Edelim”05 Haziran 2013
"Miraç Kandili Kutlu Olsun!"05 Haziran 2013
Regaip Gecesi Nedeniyle Acar Bir Mesaj Yayınladı16 Mayıs 2013
Devlet Bahçeli´den Regaip Kandili mesajı16 Mayıs 2013
KEMALETTİN YILMAZ’IN REGAİP KANDİLİ MESAJI15 Mayıs 2013
ÜÇ AYLAR TÜRK İSLAM ALEMİ İÇİN HAYIRLARA VESİLE OLSUN11 Mayıs 2013
MÜBAREK 3 AYLAR BAŞLIYOR11 Mayıs 2013
MHP'den Kutlu Doğum Haftası Programı22 Nisan 2013
Kocaöz Kasabasında Kutlu Doğum Haftası21 Nisan 2013
Hz. Muhammed (S.A.V) insanlık için en güzel rehberdir14 Nisan 2013
SIRADIŞI MÜFTÜDEN "ÇANAKKALE GEÇİLDİ" YAZISI20 Mart 2013
Vatikan'a Türkiye'den sürpriz ziyaretçi!19 Mart 2013
GÖRMEZ: O METİNLERİ DOĞRU ANLAMAK LAZIM09 Mart 2013
THY’de dua dönemi24 Şubat 2013
KUMAR VE ŞANS OYUNLARI23 Şubat 2013
Said Nursi'nin mezarı Isparta Şehir Mezarlığı'nda21 Şubat 2013
Atanamayan Hafızlar Grubu’ndan Basın Açıklaması17 Şubat 2013
Kur'an-ı Kerim'i en güzel okuyan kişi16 Şubat 2013
Ayasofya İbadete Açılıyor14 Şubat 2013
Cübbeli'den sevgililere sevgililer günü mesajı!14 Şubat 2013
Camilere 4 yıllık fakülte mezunu imam12 Şubat 2013
Din, ayrıştıran değil bütünleştirendir;12 Şubat 2013
Dini yaşamak gerçekten zor mu?08 Şubat 2013
Allah Sevgisi27 Ocak 2013
Zulümlerin Sebebi İlimsizlik24 Ocak 2013
Diyanet'ten 7, 40 ve 52 açıklaması23 Ocak 2013
'Bu isimleri çocuğunuza vermeyin'23 Ocak 2013
Diyanet: Kıyamete daha var23 Ocak 2013

..
ÜYE PANELİ
E-mail
Şifre
 
   
  Yeni Üye | Şifremi Unuttum
YÖNETİM GİRİŞİ

GÜNÜN DUASI

MEDYA YAZARLAR
GÜNÜN AYETI

EN ÇOK OKUNAN
GÜNÜN HADİSİ

Video Galeri
EN ÇOK YORUMLANAN
SAYFALAR
Osmanlı Padişahları

TAKVİM
FACEBOOK

FOTO GALARİ
GAZETELER
..
ANASAYFA | GAZETELER | YÖNETIM | FOTO GALARİ | VİDEO GALERİ | İLETİŞİM | SİTENE EKLE | KÜNYE | SOHBET ODASI

Türk Çocuğu Ecdadını Tanıdıkça!
Daha Büyük İşler Yapmak İçin!
Kendinde Kuvvet Bulacaktır.

CH