10 maddede ittifakın şifreleri

20 Şubat 2018
441 Haber Okunma   0 Haber Yorum

Ak Parti ile MHP arasındaki ittifak görüşmeleri tamamlandı, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli hafta sonu son noktayı koydu ve 26 maddeden oluşan yasa çalışması Çarşamba günü meclis gündemine geliyor.

Seçim sistemini, siyasi gelenekleri, oy verme usullerini kökten değiştiren bir düzenleme ile karşı karşıya olduğumuz için bu uzlaşmanın tarihi bir niteliği olduğunu belirtelim.

Peki, Çarşamba günü Meclis’te görüşmeleri başlayacak olan yasa, içeriğinde neleri barındırıyor.

Maddeler halinde şöyle özetleyebiliriz:

1-İttifak için Seçim kanunu ve siyasi partiler yasasında değişiklikler yapılacak.

2-Seçmenin tercih yapacağı oy pusulalarında ‘tek mühür’ prensibi uygulanacak.

İttifak yapacak olan partiler seçim protokolünü imzaladıktan sonra seçmenin huzuruna çıkacak.

3-Tek mühür dediğimiz şu: Oy pusulasında ittifakın paydaşları olan partilerin isim ve amblemleri açık bir şekilde yer alacak. İki parti ittifak yapmışsa bu iki partiye verilen oyların toplamı ittifakın toplam oyları olarak sayılacak.

4-Somut örnek verelim. Diyelim ki 2019 seçimlerine AK Parti MHP ittifak yaparak girdi. Bu durumda oy pusulasında bu iki partinin de isim ve amblemi yer alacak. Seçmen kendi tercihini belirttikten sonra bu iki partinin hem kendi başlarına aldıkları oyla belli olacak, hem de ikisinin toplamıyla ittifak oyları ortaya çıkmış olacak.

5-Tek mühür prensibi Cumhurbaşkanlığı ve Meclis seçimlerini birlikte kapsıyor.

Yani seçmen mührü bir kere kullanacak. İttifakın toplam oyları cumhurbaşkanı adayının alacağı oy oranını da belirlemiş olacak.

6-MHP, ittifakın iki parti ile sınırlı olmasını isterken, ittifaka dahil olmayı arzu eden parti/partilerin liste çalışmalarında birlikte hareket etmek istediği parti ile müzakere yaparak dolaylı yoldan ittifaka katılmasını öneriyordu. Ak Parti ise, üçüncü, dördüncü partilerin de ittifak kapsamında yer almasını tercih ediyordu. Bu konu, Erdoğan/Bahçeli zirvesine bırakıldığı için, oradan nasıl bir karar çıkacağını taslak meclise sunulduktan sonra öğrenebileceğiz.

7-Seçim barajı daha önce de açıklandığı üzere yüzde 10 da kalıyor. Buna karşılık, seçim sisteminde dar bölge ya da daraltılmış bölge sistemini getiren bir değişikliğe gidilmiyor.

8-Seçim ittifakı yerel seçimleri kapsamıyor. Ancak komisyon müzakerelerinde uyum yasaları çerçevesinde yerel seçimleri ilgilendiren konularda da çalışmalar yapıldı. Dolayısıyla yerel seçimler bahsi bu bağlamda müzakere edilmiş oldu.

9-İttifakın kapsamı paydaş partilerin illerden çıkaracağı milletvekili sayılarında da bir ortaklık öneriyor. Diyelim Konya’da Ak Parti ve MHP yüzde 85 oy aldı, milletvekili dağılımı bu oran baz alınarak yapılacak.

İttifakı oluşturan partilerin milletvekili dağılımı da toplam oylar üzerinden yapılmış olacak.

10-İttifak anlaşmasının bu yönü, meclis dağılımında ittifakın küçük partnerini önceki sisteme göre daha avantajlı hale getirecek. Bir anlamda Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde kendi adayını çıkarmayacak olan parti, bu fedakarlığının karşılığında Meclis’te daha güçlü bir pozisyon elde etmiş olacak.

AK Parti-MHP ittifakında ‘görünmez ortak’ formülü
 
TBMM’ye yarın sunulacak 26 maddelik pakete göre oy pusulasında AK Parti ve MHP’nin amblemleri yer alacak, ittifaka giren diğer partiler “görünmez ortak” olacak.
Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin ilk adımını 16 Nisan’da referanduma sunulan Anayasa değişikliğinde atan AK Parti ve MHP, sistemin yasal çerçevesi konusunda da uzlaştı.

Gazete Habertürk'ten Saliha Çolak ve Volkan Yanardağ'ın edindiği bilgilere göre, yarın TBMM’ye sunulacak 26 maddelik paket, 3 bölümden oluşuyor. Düzenlemede; seçim ittifakı, seçim güvenliği ve yerel seçimler ile ilgili maddeler yer alıyor.

Pakette yer almayan ancak siyasi görüşmelerle netleşecek AK Parti-MHP ittifakına üçüncü bir partinin katılıp katılmayacağı konusunda ise “görünmez ortak” formülü konuşuluyor. Buna göre; AK Parti ve MHP, pusulada ittifak partileri olarak görünecek. BBP gibi küçük partiler ise AK Parti ile yapacakları pazarlık sonucunda alacakları kontenjana göre belirlenecek ismi AK Parti listelerinden aday gösterecek.

BARAJ KALIYOR

Üçüncü bir partinin ittifaka katılmasına sıcak bakmayan MHP, başka partilerin ancak ittifakın iki ana partisinin çatısı altında seçime girebileceği tezini savunuyor. MHP’nin “İttifakı oluşturan ‘A’ ve ‘B’ partilerinin yanında bir ‘n’ konulmadığı” yolundaki uyarısına AK Parti’den de destek geldi. AK Parti kaynakları, BBP gibi küçük partilerin bu ittifakta “milli ve yerli” unsurlar olarak yer alabileceğini ancak, bu partilerin milletvekili çıkarmaları güç olduğundan AK Parti’nin listelerinden aday göstermelerinin gündemde olduğunu belirtiyor.

Bu durumda oy pusulasında ittifakın altında sadece AK Parti ve MHP görünecek. Ancak BBP, AK Parti listelerinde, anlaştığı sıralarda ve sayıda vekil adayları gösterecek. Bu da geçmişteki gibi hülle yoluyla yapılan ittifak ile yasal ittifakın birlikte uygulanması anlamına gelecek. “Görünmez ortak” formülüne milli ve yerli partiler olduğu sürece MHP de sıcak bakıyor.

Merak edilen konulardan biri de pusulada ittifakın nasıl yer alacağı. Bu konuda Milli Mutabakat Komisyonu, Avrupa’daki örnekleri dikkate aldı. İttifak istenirse bir isimle istenmezse ‘ittifak’ başlığı altında pusulada ‘tek parti gibi’ yer alacak. İttifak, partiler tarafından Yüksek Seçim Kurulu’na bildirilecek. İttifak kutucuğunda bu başlık ya da ittifakın ismi altında partilerin amblemleri yer alacak. İttifaka giren partilerde sayı sınırı olmayacak. Seçime ittifakla giren veya tek başına giren partiler için baraj yüzde 10 olacak. İttifakın toplam oyunun yüzde 10’u geçmesi gerekecek. Seçimlerde mevcut yüzde 10 barajı ve d’hont sistemi aynen korunacak. 2019 sonrasında hem baraj hem de seçim sisteminin değiştirilmesi için çalışma yapılacak. Yüzde 3’lük Hazine yardımı konusunda değişikliğe gidilmeyecek.

100 bin seçmenin imzasıyla cumhurbaşkanı adayı gösterilmesinin noter aracılığıyla yapılıp yapılmayacağı da önümüzdeki sürece bırakıldı. Cumhurbaşkanlığı seçimine ilişkin düzenlemeler daha sonra hayata geçirilecek.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve MHP Lideri Devlet Bahçeli önceki gün bir araya gelerek ittifak görüşmelerindeki son durumu değerlendirmişti.

YEREL SEÇİMLERE YÖNELİK DÜZENLEMELER DE OLACAK

Gelecek yıl mart ayında yapılacak mahalli idareler seçimini etkileyecek yasal düzenlemelerin bir yıl öncesinden yapılması gerekiyor. Bu nedenle pakette yerel seçimlere dönük değişiklikler de olacak. Bu değişikliklerin 24 Mart’a kadar yasalaşması gerekiyor. Buna göre, belediye başkanlığı, belediye meclis üyeliği ve muhtar seçimlerinde de seçilme yaşı 18’e düşürülecek. Seçilme yeterliliğini taşımadığı anlaşılan muhtarların yerine ara seçime gidilmeyecek. Seçimde en çok oyu alan ikinci aday muhtarlık görevini üstlenecek. Belediye başkanı, meclis üyelikleri ve muhtarlık için ayrı ayrı kullanılan oy pusulaları tek zarfa konularak sandığa atılacak. Böylece oy pusulasının yanlış zarfa konulması nedeniyle oyların geçersiz sayılmasının önüne geçilecek.

VATANDAŞA KOLLUK ÇAĞIRMA YETKİSİ

26 maddelik pakette ittifakın yanı sıra seçim güvenliğine ilişkin düzenlemeler yer alacak. Sandık alanı ve sandık çevresi kavramlarında değişikliğe gidilecek. Sandık alanı ve sandık çevresinde sandık kurulu başkanı ve üyelerinde bulunan kolluk çağırma yetkisi vatandaşa da verilecek. Sandık kurulu başkanlarının seçiminde siyasi partilerin söz hakkı olmayacak. İlçe seçim kurulu başkanı, ilçede görev yapan kamu görevlilerinin listesini yapacak. Sandık kurulu başkanları bu listeden belirlenecek.

İSİM HENÜZ NETLEŞMEDİ

AK Parti ile MHP arasında 2019 seçimlerinde oluşturulacak ittifakın ismi henüz belirlenmedi. Ancak bu ad, “Ay-Yıldız” olmayacak. MHP kaynakları bu ismin MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli tarafından Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi için zikredildiğini vurguladı. İttifakın isminin ise “cumhur ittifakı” ya da “milli mutabakat” olabileceği kaydedildi.

 

Cumhurbaşkanı Erdoğan grup toplantısı sonrası önemli açıklamalarda bulundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan AK Partigrup toplantısının ardından basın mensuplarının sorularını cevapladı.

Erdoğan, ittifakın ismiyle ilgili bir soruya, "İttifakın adına 'Cumhur ittifakı' diyebiliriz. İttifakta görüntü 2 parti ve 3. parti olmaz diyebir şey yok." cevabını verdi.

Yorumlar(0)
Facebook hesabınızla yorum yapın:




Veya Facebook'a bağlanmadan yorum yapın:

Rumuz veya Ad/Soyad*

E-posta*
(E-posta adresiniz sitede görünmez)

Yorumunuz*




(Yukarıdaki güvenlik kodunu giriniz)
Yazarlar Yazarlar
AnketAnket



Son YorumlarSon Yorumlar
Anasayfa'ya Git Anasayfa
Foto Galeri Foto Galeri
Video Galeri Video Galeri
Yazarlar Yazarlar
Yazarlar Künye
Yazarlar İletişim
Bu sitede yayınlanan içerik izinsiz veya kaynak gösterilmeden kullanılamaz.
Yazılım: Codec Haber